Poradnik Stomatologiczny, 2011,XI,6; 254-255

Procedury sanitarno-epidemiologiczne do stosowania w gabinetach stomatologicznych. Propozycje praktyczne opracowane na podstawie aktualnych przepisów

Grzegorz Chołociński

Specjalistyczny Gabinet Stomatologiczny w Krakowie

PROCEDURA POSTĘPOWANIA Z NARZĘDZIAMI PO PRZYJĘCIU PACJENTA

Dezynfekcja wstępna

Narzędzia bezpośrednio po użyciu zanurzamy w roztworze środka dezynfekcyjnego − 2% roztwór Lysoforminy 3000, w wydzielonej wanience z sitem, pod przykryciem. Na wanience musi znajdować się data sporządzenia roztworu, informacja o jego stężeniu, a także powinien na niej widnieć podpis osoby sporządzającej roztwór.

Dezynfekcja właściwa

Po zakończonej pracy usuwamy środek dezynfekcyjny i sporządzamy nowy roztwór dezynfekcyjny − 4% roztwór Lysoforminy 3000. Narzędzia pozostają w roztworze przez 1 godzinę. Zakładamy rękawice ochronne (winylowe), fartuch foliowy oraz osłaniamy twarz maseczką. Wyjmujemy narzędzia z roztworu i myjemy pod bieżącą wodą przy pomocy szczoteczki. Ostatni raz płuczemy narzędzia wodą destylowaną. Rozkładamy narzędzia na bawełnianej serwecie i osuszamy. Szczoteczkę również poddajemy dezynfekcji, myciu, płukaniu i osuszaniu. Pojemnik do dezynfekcji jest myty, wyparzany i osuszany. Przy pomocy lupy sprawdzamy dokładność mycia i stan narzędzi. Następnie narzędzia pakujemy w torebki papierowo-foliowe.

Narzędzia są poddawane procesowi sterylizacji parowej w autoklawie. Każdy proces sterylizacji jest kontrolowany testami chemicznymi umieszczonymi wewnątrz każdej torebki papierowo-foliowej. Po zakończonym procesie sterylizacji, testy chemiczne są wklejane do zeszytu (lub karty pacjenta), zostają opisane datą sterylizacji, datą przyjęcia pacjenta oraz imieniem i nazwiskiem pacjenta.

Co miesiąc prowadzona jest kontrola skuteczności sterylizacji testami biologicznymi − Sporal A. Po sterylizacji, pakiety przechowywane są w szufladach w szafkach. Każdy pakiet podpisany jest datą sterylizacji.

PROCEDURA POSTĘPOWANIA Z ODPADAMI SANITARNYMI

W przypadku odpadów ostrych, bezpośrednio po ich użyciu, są umieszczane w twardościennych opakowaniach. Pojemnik taki musi być opisany datą rozpoczęcia ich gromadzenia. Po 48 godzinach lub po zapełnieniu 2/3 pojemności, pojemnik jest zamykany i umieszczany w wydzielonym miejscu – lodówce na odpady medyczne.

Z kolei odpady medyczne, tj. rękawiczki, serwety itp., w miejscu ich powstawania wyrzucamy do kosza pedałowego wyłożonego workiem foliowym czerwonym. Po zakończonym dniu pracy, są wynoszone do lodówki na odpady medyczne. Worki są wiązane i opisywane jako odpady medyczne. Kosze pedałowe są myte i dezynfekowane. Odpady medyczne są zabierane do utylizacji przez wyspecjalizowaną do tego firmę co 30 dni.

PROCEDURA POSTĘPOWANIA Z BRUDNĄ BIELIZNĄ

Brudna bielizna gromadzona jest w plastikowym koszu wyłożonym workiem foliowym, umieszczonym w pomieszczeniu gospodarczym. Co dwa tygodnie zanoszona jest przez pracownika do punktu odbioru – pralni. Po wypraniu bielizna przynoszona jest również przez pracownika. Bielizna zapakowana w worek foliowy, umieszczana jest w wydzielonej szafie lub w pomieszczeniu socjalnym.

PROCEDURA UTRZYMANIA BIEŻĄCEJ CZYSTOŚCI GABINETU

Małe i trudno dostępne powierzchnie, tj. blaty robocze, stoliki, spryskiwane są środkiem dezynfekcyjnym − Fugatem, po 5 minutach przecierane ręcznikami papierowymi jednorazowego użytku, które wyrzucane są do śmieci komunalnych.

Podłogi, płytki ceramiczne są myte i dezynfekowane roztworem Domestosu. Do mycia i dezynfekcji podłóg w gabinetach używane są dwa wiadra, zróżnicowane kolorystycznie. Jedno − na czystą wodę ze środkiem myjącym, drugie − na środek dezynfekcyjny. Po zmyciu części podłogi mopem z nakładką płaską bawełnianą środkiem myjącym, dezynfekujemy podłogę roztworem wody z Domestosem (0,17%). Wydzielone są osobne nakładki do WC oraz do poczekalni. Po zakończonym sprzątaniu, nakładki są prane i dezynfekowane w roztworze Domestosu, następnie rozłożone do wyschnięcia w pomieszczeniu gospodarczym.

Muszle ustępowe są dezynfekowane Domestosem i myte codziennie.

Postępowanie z wiertłami po przyjęciu pacjenta

Wiertła i inne instrumenty rotacyjne umieszczane zostają w pojemniku z sitkiem i zanurzone w preparacie Secudril. Po dezynfekcji, wiertła myte są w myjce ultradźwiękowej a następnie pakowane do opakowań papierowo-foliowych i sterylizowane.

Postępowanie z końcówkami po przyjęciu pacjenta

Po zdjęciu z unitu, czyścimy końcówkę i przecieramy gazikiem nasączonym Fugatem. Po 5 minutach zmywamy preparat dezynfekcyjny gazikiem nasączonym wodą destylowaną. Myjemy i oliwimy wnętrze końcówki. Końcówka umieszczana jest następnie w opakowaniu papierowo-foliowym i sterylizowana. Końcówkę dmuchawki dezynfekujemy w roztworze metodą zanurzeniową.

PROCEDURA POSTĘPOWANIA PO EKSPOZYCJI

W przypadku ekspozycji należy wykonać poniższe czynności.

Jeżeli doszło do przekłucia skóry, umyć miejsce ekspozycji ciepłą wodą z mydłem, nie hamując krwawienia, a następnie ranę zdezynfekować 3% wodą utlenioną lub spirytusem.

Jeżeli na skórze znajduje się krew lub inny potencjalny materiał infekcyjny, postępowanie polega na wstępnym usunięciu zanieczyszczeń np. gazą zwilżoną środkiem do dezynfekcji rąk, a następnie myciu i dezynfekcji.

Na zranienie założyć nieprzemakalny opatrunek.

Jeżeli skażeniu uległy oczy, należy spłukać je jałowym fizjologicznym roztworem NaCl.

Fakt zaistniałego zdarzenia odnotować np. w raporcie pielęgniarskim (z danymi personalnymi i adresem) oraz zgłosić bezpośredniemu przełożonemu.

Należy bezzwłocznie udać się do lekarza odpowiedzialnego za postępowanie poekspozycyjne, który oceni i rozważy dalsze postępowanie poekspozycyjne, ustali czy pacjent, którego materiałem biologicznym nastąpiła ekspozycja, był zakażony HIV.

Jeżeli zostanie zalecone leczenie poekspozycyjne azydotymidyną (AZT, retro wir, zidowudyna), wskazane jest, by AZT podać w ciągu pierwszej godziny po ekspozycji, a najpóźniej do 48 godzin.

PROCEDURA POSTĘPOWANIA Z MATERIAŁEM ZAKAŹNYM


W przypadku materiału zakaźnego (krew, etc.), który znalazł się na podłodze, meblach lub innej powierzchni, należy taki materiał usunąć przy pomocy jednorazowej ściereczki i umieścić w koszu pedałowym przeznaczonym na odpady medyczne. Miejsce, gdzie znajdował się materiał, należy zdezynfekować Fugatem i przemyć.

..............................................................................................................................................................

Adres do korespondencji:

Grzegorz Chołociński

Specjalistyczny Gabinet
Stomatologiczny
30-303 Kraków, ul. Madalińskiego 10
e-mail: gabinet@dentysta.med.pl