Praca stomatologa wymaga dużej precyzji i wiąże się ze znacznym obciążeniem narządu wzroku. Dlatego właściwe oświetlenie zarówno pola zabiegowego, jak i całego gabinetu ma ogromne znaczenie. Naturalne i sztuczne oświetlenie w gabinecie powinno zapewniać warunki optymalnego widzenia osobom pracującym.

Próbując odczytać szczególnie drobny druk, czy usiłując wkręcić miniaturową śrubkę w zauszniki okularów instynktownie zbliżamy się do okna, bo światło dzienne najbardziej sprzyja precyzyjnym manipulacjom. Jeśli podejmujemy taką akcję wieczorem, to sadowimy się jak najbliżej żarówki. Właśnie dlatego każdy lekarz dentysta, wykonujący wiele precyzyjnych zabiegów, skrupulatnie zabiega o intensywne oświetlenie pola zabiegowego. Ale nie wszyscy wiedzą, że bardzo jasno, to znaczy  dobrze. Jeśli występują zbyt duże różnice między doświetleniem jamy ustnej pacjenta a resztą gabinetu, to lekarz naraża swe oczy na nieustanne i bardzo częste naprzemienne procesy akomodacyjne i adaptacyjne. W rezultacie oczy szybciej się męczą, wzrok ulega osłabienia, a wydajność i jakość pracy spada.

Wiadomo, że za odwzorowanie kształtów drobnych detali oraz za rozróżnianie barw odpowiadają czopki siatkówki. Jednak do prawidłowej pracy potrzebują one dużej ilości światła.

Nasze oczy są fizjologicznie dostrojone do barw składowych światła słonecznego. W takim świetle spędzamy większość naszego życia i najlepiej wychwytujemy różnice w kolorach. Stąd wniosek, iż sztuczne oświetlenie typu „światło dzienne” należy traktować jako narzędzie pracy mające wpływ na jakość usługi stomatologicznej.

Światło dzienne, które odbieramy jako białe zawiera wszystkie kolory tęczy: fiolet, niebieski, zielony, żółty, pomarańczowy i czerwony i ich odcienie pośrednie.  Do naszych oczu dociera tylko część światła odbita od przedmiotu, zgodna z jego barwą. Pozostałe składowe barwy światła są przez ten przedmiot pochłaniane.

W ten sposób powstaje kolor widzialny przedmiotu o budowie jednorodnej. Wierne oznaczenie naturalnego koloru zęba jest bardzo trudne, bo barwa zębów jest niejednolita, co wynika z  właściwości optycznych szkliwa i zębiny. Określaniu koloru zęba towarzyszą bardziej skomplikowane procesy optyczne. Szkliwo i zębina różnie bowiem reagują na światło. Szkliwo przepuszcza do zębiny jasne kolory widma światła (czerwony, żółty) a odbija ciemne. Jednocześnie część światła białego w szkliwie podlega rozszczepieniu na barwy tęczy. Zębina tylko odbija dochodzące do niej światło. Niejednorodna struktura zębiny stwarza różną jasność koloru odbitego światła.

Zmienne jest też wysycenie kolorem, które jest największe w obszarze szyjkowym a najmniejsze w części siecznej zęba. Wspomniano, że o kolorze decyduje odbita część światła padającego na ząb. Te odbite prążki różnych kolorów światła mieszając się ze sobą tworzą barwę końcową. Jej odcień zależy od wzajemnych proporcji kolorów mieszanych. Złożoność zachodzących w tej sytuacji procesów świetlnych wymaga stworzenia jak najlepszych warunków odbioru barwy.

Aby prawidłowo oznaczyć naturalny kolor (uwzględniając różne odcienie barw) należy wykorzystać światło bardziej białe (o wyższej temperaturze barwowej ) niż występuje w naszej szerokości geograficznej. Dla Polski jest to oświetlenie o temperaturze barwowej około 6000K. Bielsze światło oznacza bliższą światłu słonecznemu proporcję barw widma, co oznacza  przekazanie do naszych oczu wierniejszej informacji o kolorach składowych. Czyli procedurę doboru kolorów należy przeprowadzać przy oświetleniu jakościowo lepszym niż światło, w którym normalnie przebywamy. Z tego wniosek, że lepiej i szybciej określimy barwę zęba w  oświetleniu  naturalnym korzystając dodatkowo z elektrycznego „światła dziennego”. Trzeba tylko zadbać, by ilość tego dodatkowego światła nie była zbyt duża i nie wywoływała zjawiska olśnienia. Dlatego oprawy oświetleniowe powinny  być wyposażone w regulacje światła. Nie stanowi to żadnego problemu, bo stosowane obecnie elektroniczne układy sterujące pracą świetlówek pozwalają na płynną regulację światła w zakresie 1-100% maksymalnego strumienia świetlnego, bez żadnej ingerencji w instalację elektryczną. Natężenie światła można regulować pilotem nie odchodząc od pacjenta.

..............................................................................................................................................................

Kontakt z autorem:

05-530 Góra Kalwaria ul. Kilińskiego 26  
tel. 22 7273833
tel. kom. 607100602
e-mail:biuro@ckdak.pl           
www.ckdak.pl