WSTĘP

Hemisekcja, znana również pod nazwą premolaryzacji lub resekcji zęba, jest zabiegiem chirurgii korekcyjnej w endodoncji. Polega na policzkowo-językowym przecięciu korony zęba, najczęściej trzonowego, w żuchwie i usunięciu jej połowy z przynależnym do niej korzeniem lub korzeniami. Stosowana jest w celu naprawy części błędów jatrogennych, powstałych w czasie leczenia endodontycznego lub też likwidacji zmian patologicznych w przyzębiu wierzchołkowym i brzeżnym.

W użyciu lekarzy stomatologów metoda ta obecna jest już od 150 lat. Na pewien czas wydawać by się mogło, że została zapomniana, ale obecnie powraca do łask, chociaż często jeszcze zdarzają się ekstrakcje zębów, które mogłyby być poddane temu zabiegowi. W dzisiejszych czasach świadomość pacjenta znacznie wzrosła. Dąży się do zachowania każdego własnego zęba jako naturalnego implantu, a hemisekcja jest jedną z metod leczenia dających taką możliwość [1-6].

Wskazania do hemisekcji można podzielić na trzy grupy: endodontyczne, periodontologiczne i inne.

Wskazania endodontyczne:

• próchnica drążąca w kierunku rozwidlenia korzeni,

• zmiany okołowierzchołkowe w obrębie korzeni niedostępnych dla narzędzi kanałowych (krzywizna korzenia),

• powikłania w leczeniu endodontycznym (perforacja korzenia lub dna komory w rozwidleniu korzeni).

Wskazania periodontologiczne:

• znaczny zanik wyrostka zębodołowego z obnażeniem korzenia,

• głęboka kieszonka kostna w obrębie jednego korzenia lub w rozwidleniu korzeni.

Wskazania inne:

• złamanie pionowe zęba lub jego korony,

• pionowe złamanie jednego korzenia [1-6].

OPIS PRZYPADKU

Pacjentka, lat 50, zgłosiła się ze skierowaniem od lekarza stomatologa (specjalisty protetyki stomatologicznej) celem konsultacji i ewentualnego leczenia chirurgicznego zęba 37. W wywiadzie ogólnym nie podała żadnych schorzeń, uczuleń i skłonności do krwawień. Badaniem zewnątrzustnym stwierdzono powiększony węzeł chłonny grupy B po stronie lewej, natomiast wewnątrzustnie nie stwierdzono obecności cech ostrego lub zaostrzonego stanu zapalnego tkanek okołowierzchołkowych przy zębie 37. Dostarczone przez pacjentkę  RTG przylegające zęba 37. wykazało obecność zmian okołowierzchołkowych o charakterze ziarniniaka okołowierzchołkowego, obejmującego szczyt korzenia mezjalnego i dochodzącego do korzenia dystalnego (ryc. 1).

Pacjentce zaproponowano następujące metody leczenia:

1. Resekcja szczytów korzeni zęba 37.

2. Resekcja szczytów korzeni zęba 37. i augmentacja kości.

3. Hemisekcja zęba 37. i usunięcie części mezjalnej.

4. Hemisekcja zęba 37., usunięcie części mezjalnej i augmentacja kości.

5. Usunięcie zęba 37. połączone z natychmiastową implantacją.  

Pacjentka zdecydowała się na czwarty wariant zaproponowanej metody leczenia.

PRZEBIEG ZABIEGU

W znieczuleniu przewodowym i nasiękowym 3% Xylonorem dokonano separacji koronowo-korzeniowej zęba 37. i usunięto jego część mezjalną w sposób atraumatyczny. Następnie wyłyżeczkowano zębodół i zdeponowano materiał Bio-Oss (ryc. 2 i 3) połączony z krwią pacjentki, który pokryto błoną Bio-Guide (ryc. 2 i 4). Założono szwy zbliżające, które usunięto po tygodniu. Bezpośrednio po zabiegu hemisekcji z augmentacją kości wykonano RTG kontrolne (ryc. 5) i kolejne po upływie czterech miesięcy od zabiegu (ryc. 6). Po zakończonym leczeniu chirurgicznym pacjentkę skierowano do lekarza prowadzącego celem wykonania uzupełnienia protetycznego stałego.

WNIOSKI

Zabieg hemisekcji jest alternatywą dla ekstrakcji zęba, co wydaje się być najważniejszą jego zaletą. Jest jedną z opcji leczenia, którą możemy zaproponować pacjentowi w celu zachowania własnego zęba. Natomiast połączenie hemisekcji z augmentacją zwiększa powodzenie zabiegu, a także przygotowuje kość do ewentualnej implantacji.

..............................................................................................................................................................

PIŚMIENNICTWO

1.    Lipski M., Góra M., Buczkowska-Radlińska J.: Hemisekcja zęba trzonowego szczęki. Magazyn Stomatol 2007; XVII, 12: 20-22.

2.    Bartkowski S. i wsp: Chirurgia szczękowo-twarzowa. Collegium Medium UJ, Kraków 1996.

3.    Radwańska E., Dawid T., Włoczewska H.: Ekstrakcje zębów w leczeniu szczękowo-ortopedycznym. Stomatol Klin 1982-1983; 6: 13.

4.    Arabska-Przedpełska B., Pawlicka H.: Endodoncja. Med Tour Press International 2004.

5.    Kryst L. i wsp.: Chirurgia szczękowo-twarzowa. PZWL, Warszawa 1999.

6.    Dawiec G., Staroń-Irla K., Dawiec M.: Hemisekcja – rzadko stosowana metoda leczenia. Magazyn Stomatol 2009; XIX, 12: 88-90.

..............................................................................................................................................................

© Grzegorz Dawiec, Monika Dawiec, Ksymena Staroń-Irla

..............................................................................................................................................................

* Adres do korespondencji:

Ksymena Staroń-Irla
Katedra i Zakład Stomatologii Zachowawczej
z Endodoncją SUM
41-902 Bytom, pl. Akademicki 17
e-mail: kseniapl1@gmail.com

Pracę nadesłano: 22.05.2010 r.
Przyjęto do druku: 27.07.2010 r.