Poradnik Stomatologiczny, 2010,X,7-8; 271-273

Nawrót nadziąślaka olbrzymiokomórkowego u 9-letniego chłopca

Anna Janas


Zakład Chirurgii Stomatologicznej Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego Nr 6 Uniwersytetu Medycznego w Łodzi

  • Ryc. 1. 9-letni chłopiec, z widoczną zmianą w części zębodołowej żuchwy od strony językowej
  • Ryc. 2. Okresowo użytkowany ruchomy aparat ortodontyczny
  • Ryc. 3. Zdjęcie pantomograficzne bez odchyleń od stanu prawidłowego
  • Ryc. 4. Wycięta zmiana

Nadziąślak olbrzymiokomórkowy charakteryzuje się szybkim wzrostem, skłonnością do owrzodzeń i krwawień pod wpływem urazu. Celem pracy było przedstawienie opisu przypadku nawrotu nadziąślaka olbrzymiokomórkowego po leczeniu chirurgicznym.

9-letni chłopiec został skierowany do naszego szpitala, celem konsultacji z powodu zmiany zlokalizowanej w części zębodołowej żuchwy od strony językowej. Rozwój choroby przebiegał bez dolegliwości bólowych. Okresowo pojawiały się krwawienia ze zmiany. Matka dziecka podała, że chłopiec był operowany z tego powodu rok temu, poza naszym zakładem. Widoczna zmiana była tej samej wielkości co przed zabiegiem. Na podstawie przeprowadzonego badania klinicznego i radiologicznego rozpoznano nadziąślaka olbrzymiokomórkowego, którego usunięto metodą klasyczną. Materiał przesłano do badania histopatologicznego. Otrzymany wynik potwierdził wstępne rozpoznanie kliniczne.

Praca finansowana przez Uniwersytet Medyczny w Łodzi w ramach działalności statutowej nr 503-2163-1

WSTĘP

Nadziąślak olbrzymiokomórkowy (epulis gigantocellulare) charakteryzuje się szybkim wzrostem, skłonnością do owrzodzeń oraz krwawień pod wpływem urazu. Jest guzkiem wywodzącym się z tkanki łącznej. Pojawia się wyłącznie na dziąsłach. Rozwija się z brodawek dziąsłowych lub z ozębnej. Widoczny jest także w miejscach zarośniętych już zębodołów w okolicy bezzębnej. Leczenie polega na usunięciu guza z bardzo dokładnym wyłyżeczkowaniem lub sfrezowaniem kości, ponieważ pozostawienie zachyłków zawierających elementy guza bywa przyczyną nawrotu choroby [1].

OPIS PRZYPADKU

9-letni chłopiec został skierowany do naszego szpitala, celem konsultacji z powodu zmiany  zlokalizowanej w części zębodołowej żuchwy od strony językowej. Rozwój choroby przebiegał bez dolegliwości bólowych. Okresowo pojawiały się krwawienia, pod wpływem  jedzenia twardych pokarmów. Jak wynikało z wywiadu, chłopiec był operowany z tego powodu rok temu, poza naszym zakładem. Widoczna zmiana miała taką samą wielkość jak przed zabiegiem. Pacjent był w stanie ogólnym dobrym.

Badaniem zewnątrzustnym nie stwierdzono odchyleń od stanu prawidłowego. W badaniu wewnątrzustnym stwierdzono w części zębodołowej żuchwy, od strony językowej guz egzofityczny, barwy od jasno- do ciemnoczerwonej, wielkości 2 cm.

Był on niebolesny podczas badania palpacyjnego. Miał szeroką podstawę wychodzącą z dziąsła między zębem 83 i 44 (ryc. 1). Powierzchnia zmiany była pobrużdżona. Chłopiec okresowo użytkował ruchomy aparat ortodontyczny na dolny łuk zębowy (ryc. 2).

Na dostarczonym zdjęciu pantomograficznym nie stwierdzono odchyleń od stanu prawidłowego (ryc. 3).

W oparciu o badanie podmiotowe, przedmiotowe oraz radiologiczne ustalono wstępne rozpoznanie kliniczne: epulis gigantocellulare. Matce dziecka przedstawiono ponowną konieczność leczenia chirurgicznego i po uzyskaniu pisemnej zgody, przystąpiono do jego wykonania.

W znieczuleniu miejscowym 2% Lignocainą, z cięcia soczewkowatego wycięto zmianę (ryc. 4), którą przesłano do badania histopatologicznego. Następnie sfrezowano wiertłem szczelinowym kość żuchwy. Ranę pooperacyjną przepłukano 0,02%  chorheksydyną i zaopatrzono chirurgicznie. Przebieg śród- i pooperacyjny był bez powikłań. Otrzymany wynik badania histopatologicznego potwierdził wstępne rozpoznanie kliniczne. W badaniach kontrolnych wykonanych po 3 i 8 miesiącach od zabiegu nie stwierdzono nawrotu choroby. 

OMÓWIENIE


Nadziąślak należy do zmian często występujących w jamie ustnej. Jest guzkiem klinicznie i histopatologicznie niezłośliwym. Natomiast nadziąślak olbrzymiokomórkowy zasługuje na większą uwagę, gdyż jego cechy kliniczne mogą stwarzać pozory guza złośliwego. Guzek może mieć budowę kalafiorowatą, o zabarwieniu ciemnowiśniowym lub sinawym [2], co obserwowano w opisanym przypadku. Zwykle jest osadzony na szerokiej podstawie lub przechodzi w otoczenie bez wyraźnych granic. W obrazie radiologicznym kości wyrostka zębodołowego stwierdza się nieraz ubytki o brzegach nierównych i nadżartych. Sprawia to wrażenie inwazyjnego charakteru niszczenia kości. Należy jednak podkreślić, że jest to skutek osteolitycznego działania komórek olbrzymich.   

W obrazie mikroskopowym guzka obserwuje się dwa dominujące typy komórek: liczne komórki małe o cechach młodych komórek mezenchymalnych, różnicujących się w kierunku osteoblastów, oraz rozsiane wśród nich komórki olbrzymie, wielojądrzaste – osteoklasty [3].

Warto również dodać, że nadziąślaki olbrzymiokomórkowe, mimo że są guzami niezłośliwymi, muszą być ze względu na cechy kliniczne i radiologiczne różnicowane z nowotworami złośliwymi, zwłaszcza z mięsakami oraz guzami brunatnymi, występującymi w nadczynności przytarczyc (choroba Recklinghausena).

W etiopatogenezie guzów podawane są czynniki urazowe, bakteryjne, wirusowe i wewnątrzustrojowe [4]. W opisanym przypadku należy wziąć pod uwagę pierwszy wymieniony wyżej czynnik. Użytkowanie źle dopasowanego ruchomego aparatu ortodontycznego na dolny łuk zębowy wywierało ucisk na tkanki miękkie jamy ustnej, co spowodowało nawrót choroby u leczonego chłopca.

..............................................................................................................................................................

PIŚMIENNICTWO

1.    Breault L., Fowler E., Wolfgang M., Lewis D.: Peripheral gigant cell granuloma: a case  report. Sen Dent 2000; 48: 716-719. 

2.    Whitakow B., Waldhon Ch.: Central giant cell lesion of the jaw. Oral Surg Oral Med Oral Pathol 1993; 75: 199-208.

3.    Grzesiak-Janas G., Białkowska-Głowacka J., Ratajek-Gruda M., Janas A.: Porównanie klasycznego leczenia chirurgicznego z nożem laserowym nadziąślaków olbrzymiokomórkowych. Por Stomat 2005; 1: 20-22.

4.    Grzesiak-Janas G., Janas A., Papierz  W.: Zastosowanie techniki laserowej w leczeniu nadziąślaków olbrzymiokomórkowych. Mag Stomat 2002; 12: 61-62.

..............................................................................................................................................................

© Anna Janas

..............................................................................................................................................................

* Adres do korespondencji:

Anna Janas
Zakład Chirurgii Stomatologicznej
Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 6 UM
92-213 Łódź, ul. Pomorska 251
tel.: 42 675 75 29
e-mail: ania.janas@hot.pl

Pracę nadesłano: 19.04.2010 r.
Przyjęto do druku: 07.06.2010 r.