W działaniach marketingowych strategia promocji obejmuje pięć grup instrumentów, składających się na koncepcję promotion-mix.

Należą do nich:

• reklama,

• promocja osobista (nazywana także sprzedażą osobistą),

• promocja sprzedaży,

• public relations,

• promocja bezpośrednia (nazywana także marketingiem bezpośrednim).

Każda z wymienionych w ramach promotion-mix grup instrumentów jest w różnym stopniu wykorzystywana na rynku usług stomatologicznych. Producenci materiałów oraz  sprzętu stomatologicznego w najszerszym zakresie korzystają z reklamy oraz promocji osobistej (przedstawiciele handlowi). Gabinety lekarskie stosują głównie narzędzia promocji bezpośredniej, public relations oraz reklamy drukowanej
i internetowej. Warto stosować odpowiednie narzędzia promocji w gabinetach stomatologicznych, bacząc na ponoszone koszty oraz otrzymywane efekty.

Z uwagi na wielkość placówki (pojedynczy gabinet, klinika stomatologiczna), należy instrumenty promocji dostosować do celów, którym mają one służyć. Może to być obrona pozycji rynkowej gabinetu, zapewnienie wzrostu sprzedaży, budowanie marki, zwiększenie lojalności pacjentów itp. Promocja, która ma służyć realizacji postawionego celu, może być analizowana pod kątem jej skuteczności. Dobrze jest także z wyprzedzeniem planować działania promocyjne, aby właściwie przygotować się do wahań w popycie na usługi. Warto w ramach gabinetów stomatologicznych rozważyć możliwość wspólnego przygotowywania materiałów promocyjnych, co pozwala na obniżanie kosztów (np. porozumienia gabinetów, współpraca z agencją reklamową). Dobrze jest także ustalić budżet na promocję, aby następnie szukać sposobu najbardziej skutecznego wykorzystania zaplanowanych środków. Ustalenie rocznego budżetu promocyjnego jest ważne także z powodów mentalnych. Jeśli gabinet nie ma takiego planu wydatków, może rezygnować z danych narzędzi, bowiem ma złudne przekonanie, że to poprawi jego kondycję finansową. W warunkach mniej sprzyjających rynkowo, trzeba krytycznie spoglądać na całą działalność gabinetu. Nikomu nie przyjdzie do głowy, aby wyłączyć prąd w gabinecie, jeśli się szuka oszczędności. W miarę łatwo natomiast rezygnuje się z wydatków promocyjnych, które są dla niego inwestycją rynkową. W sytuacji poszukiwania oszczędności, może lepiej krytycznie spojrzeć na wydatki konsumpcyjne, zamiast obniżania inwestycji. Z badań wynika, że gabinety, które stosują działania marketingowe w warunkach kryzysu, znacznie szybciej z niego wychodzą.

Omawiając tematykę działań promujących gabinety lekarskie można wskazać kilka zasad, którymi należy się kierować, a mianowicie:

• zasadę konsekwencji, która oznacza, że działania powtarzane i planowane są bardziej skuteczne od jednorazowych, przypadkowych,

• zasadę harmonii, to znaczy dążenia do zapewnienia spójności między stosowanymi instrumentami oraz podawanymi informacjami,

• zasadę adekwatności, która polega na dostosowaniu narzędzi do segmentu pacjentów,

• zasadę  nowatorstwa, czyli korzystania z technik kreatywnego tworzenia komunikatów,

• zasadę angażowania pacjentów w stosowane akcje promocyjne,

• zasadę integrowania wszystkich działań promocyjnych wokół postawionego celu.

W większych klinikach, w których funkcjonują komórki marketingowe, powinny one brać pod uwagę opisane zasady.

W pojedynczych gabinetach lekarskich powinien o nich pamiętać właściciel oraz pracownicy.

REKLAMA NA RYNKU USŁUG STOMATOLOGICZNYCH

Reklama, jako narzędzie promocji, ma ograniczone zastosowanie na rynku usług stomatologicznych. Pojedyncze gabinety nie stosują reklamy telewizyjnej oraz radiowej, bowiem są to media zbyt drogie dla mikroprzedsiębiorstwa. Jeśli jest stosowana, to przez większe kliniki. Szczególnego rodzaju reklamą jest oznakowanie gabinetów stomatologicznych oraz stosowanie reklamy zewnętrznej. Warto krytycznie spojrzeć, czy  gabinet jest dobrze widoczny z każdego miejsca. Pacjenci łatwiej zauważają to, co jest większe, jaśniejsze, nietypowe, poruszające się.

Gabinet lekarski może korzystać z reklamy drukowanej. Coraz więcej społeczności lokalnych otrzymuje miesięczniki wydawane przez władze samorządowe. Wykupienie modułu reklamowego pozwala przypominać mieszkańcom o istnieniu gabinetu a jednocześnie jest wsparciem dla lokalnego wydawnictwa. Różnorodni przedstawiciele mediów drukowanych zgłaszają się do gabinetów lekarskich z propozycją zamieszczenia reklam. W ramach zachęt proponowane są obniżki cen.

Byłoby jednak dobrze, aby właściciel gabinetu dokonał analizy, czy akurat taka reklama, zamieszczona w takim wydawnictwie, w takim miejscu, takiej wielkości itp., jest odpowiednia w stosunku do obsługiwanego segmentu pacjentów oraz postawionego celu. Wszystkie działania oraz media należy łączyć z własnymi celami. Tego typu reklamy można połączyć z instrumentami z zakresu public relations, czyli np. z rubryką „lekarz-stomatolog  radzi”. W takiej rubryce może się znaleźć zdjęcie placówki, lekarza, który będzie regularnie doradzał czytelnikom, jak dbać o uśmiech, zdrowe zęby. Ma to również wymiar społeczny, pozwalający na podnoszenie jakości życia mieszkańców danej miejscowości.

Obok tradycyjnych form reklamy, pojawiają się współcześnie nowe formy, aby zwiększyć skuteczność dotarcia. Duża część młodych ludzi korzysta z Internetu.

Jest to właściwe medium, jeśli reklama ma dotrzeć do osób młodszych. Skuteczne może być wykorzystanie gier komputerowych, przy których wiele osób spędza sporo czasu. Znakomitym rozwiązaniem może być gra, w której fabule pojawia się bohater mówiący o własnej pewności siebie wynikającej z pięknego uśmiechu.

Szczególnym instrumentem reklamy są tzw. ambient media, czyli wykorzystywanie nietypowych miejsc w celach promocyjnych. Umieszczenie dużego balonu przed placówką z napisem na jego powłoce np. „piękny uśmiech to radość życia”, to przykład działań ambient mediów. Ponieważ pomysłowość ludzi nie zna granic, tego typu instrumentów będzie się pojawiać coraz więcej.

Przy okazji reklamy jako narzędzia promocji można także wspomnieć o product placement. Jest to działanie mające na celu umieszczenie informacji o usługach stomatologicznych  w fabule serialu, pokazanie rozmowy z „lekarzem-stomatologiem”. Duża oglądalność seriali powoduje, że product placement jest szeroko oraz intensywnie wykorzystywanym instrumentem promocji przez wiele firm i marek. Aby jednak product placement był skuteczny, powinien wypełniać dużą część programu.

PROMOCJA OSOBISTA

Promocja osobista jest na szeroko definiowanym rynku usług medycznych istotnym oraz skutecznym narzędziem komunikacji. Przedstawiciele medyczni oraz handlowi docierają bezpośrednio do lekarzy i gabinetów. Jest to instrument, który ma mniejsze zastosowanie w gabinetach lekarskich, zamierzających promować swoje usługi. Ma on jednak znaczenie w przypadku zawierania umów z innymi przedsiębiorstwami na świadczenie usług stomatologicznych dla pracowników danej firmy. Organizowanie bezpośrednich spotkań z osobami, które podejmują decyzje w tej kwestii jest skutecznym narzędziem promocji. Ten instrument może być wykorzystywany przez kliniki stomatologiczne. Może to być spotkanie w ramach lokalnego oddziału Rotary Club czy Business Center Club. 

Promocję osobistą można wykorzystywać także w innych, szczególnych przypadkach. Przykładem mogą być różne stowarzyszenia, w ramach których personel gabinetu może  proponować usługi związane ze zdrowiem. Można wspomnieć o istniejących w wielu dużych miastach uniwersytetach trzeciego wieku.

Lekarze mogą się pojawić z wykładem na temat dbałości o uśmiech, informując uczestników o możliwościach korzystania z usług, rozdając przy tym ulotki z informacjami szczegółowymi, także dane o adresach i godzinach pracy gabinetu lub kliniki. Można również zorganizować wykład dla studentów (na wybranej uczelni) na temat zasad dbania o właściwy uśmiech. Przy okazji tego spotkania, można promować dany gabinet oraz świadczone przez niego usługi. Wszędzie tam, gdzie spotykają się różne grupy społeczne, zainteresowań, personel medyczny może bezpośrednio promować swoje usługi. Właściwym miejscem mogą być również szkoły, tak w odniesieniu do spotkań z uczniami, jak również rodzicami. Pozwala to na budowanie marki gabinetu w umysłach najmłodszych, potencjalnych pacjentów.

W przypadku promocji osobistej, jako narzędzia promocji, duże znaczenie mają kompetencje osób, które kontaktują się z potencjalnymi klientami oraz interesariuszami. Obok wiedzy merytorycznej, niezbędne są umiejętności komunikacyjne, negocjacyjne, a także znajomość technik wywierania wpływu. Osoby, które uczestniczą w tej formie promocji, powinny zdobywać oraz doskonalić umiejętności we wszystkich wymienionych sferach.
   
PROMOCJA SPRZEDAŻY

Do grupy instrumentów promocji sprzedaży są zaliczane działania podejmowane we wnętrzu gabinetu lekarskiego. Mamy tutaj na myśli różne narzędzia uzupełniające, które wywołują bodźce u pacjentów poruszających się wewnątrz placówki. Wyodrębnienie części pomieszczenia, w którym będzie stolik i dwa krzesła z ulotkami, broszurami, artykułami na temat higieny jamy ustnej, przyczyni się do zwiększenia  zainteresowania pacjentów różnymi usługami.

Pacjenci, którzy są w gabinecie, mają niekiedy czas, aby spojrzeć na różne informacje. Kwestią kluczową jest umieszczenie ulotek oraz innych materiałów w taki sposób oraz w takim miejscu, aby były widoczne dla pacjenta. Aby ulotka była bardziej skuteczna, można skorzystać z wiedzy na temat konstruowania przekazu.

I tak:

• elementy kolorowe są lepiej postrzegane niż czarno-białe,

• kolory ciepłe przyciągają uwagę,

• duże elementy rzucają się w oczy,

• ludzie są łatwiej zauważani niż produkty,

• grupy ludzi zamiast pojedynczej osoby,

• dziecko bardziej przyciąga wzrok niż osoba dorosła,

• małe, młode zwierzę budzi zainteresowanie,

• osoba przedstawiona od pasa w górę skupia na sobie uwagę bardziej niż cała postać,

• twarz człowieka, jego oczy budzą zainteresowanie.

W zależności od możliwości finansowych, można wykorzystać podane zasady. Trzeba wiedzieć, że ulotka bez grafiki (zdjęcia, rysunki) jest mało skuteczna. Warto zatem stosować grafikę  – od jednej czwartej do trzech czwartych ulotki. Skuteczność ulotki jest wyższa, jeśli tekst jest napisany dużymi literami, hasłowo a nie pełnymi zdaniami, nie ma w nim zbyt długich wyrazów i zbyt wielu wersów. Duże kontrasty tła i napisu  (np. czarny napis na żółtym tle) łatwiej przyciągają uwagę.

Najskuteczniejsze są rozwiązania proste, bowiem są one łatwe w odbiorze. Inna zasada mówi o tym, że im więcej będzie światła na ulotce, tym będzie ona skuteczniejsza. Te zasady powinny być także przestrzegane wówczas, kiedy gabinet lekarski korzysta z reklamy drukowanej w prasie. Przeładowanie ogłoszenia promocyjnego różnorodnymi informacjami, do tego mało czytelnymi, zlewającymi się w całość, może powodować niską skuteczność wydawania środków. Będzie lepiej dla gabinetu, jeśli pacjent zauważy najważniejszy w danym przypadku przekaz promocyjny, niż jeśli nie zauważy niczego.

Wśród narzędzi promocji sprzedaży szczególne miejsce zajmują programy lojalnościowe, których celem jest zwiększanie satysfakcji pacjenta, co z kolei ma służyć powtarzaniu wizyt w gabinecie. Skuteczność programów lojalnościowych wynika z tego, że pacjenci lubią prezenty oraz nagrody. Każdy nabywca lubi otrzymywać coś „za darmo”, a tak właśnie traktowane są nagrody wydawane w ramach programu. Kolejną regułą psychologiczną, która działa w tym przypadku, jest zasada niedostępności. Otóż ludzie wyżej cenią sobie to, co jest trudno dostępne, a mniejszą wagę przywiązują do rzeczy łatwo dostępnych. Konieczność zgromadzenia punktów, aby otrzymać nagrodę powoduje, że pacjent myśli o niej, czeka na nią i tak zmienia swoje działania, aby jak najszybciej ją otrzymać. Z tego powodu, uczestnicząc w programie lojalnościowym w danym gabinecie lub klinice może ograniczyć wizyty poza nią, a także nakłonić domowników do korzystania z usług w tym samym gabinecie. Oczekiwanie na nagrodę – zgodnie z najnowszymi wynikami badań – ma dla mózgu pacjenta większą wartość niż jej otrzymanie.

Stojąc na stanowisku partnerstwa w biznesie możemy wskazać na korzyści, które są odnoszone przez obydwie strony. Pacjent uzyskuje korzyści w postaci nagród i gadżetów, właściciel gabinetu może natomiast liczyć na stałość obrotu i marży (a nawet ich wzrost). 

Pacjenci, którzy otrzymują nagrody i gadżety, mają skłonność do dzielenia się tą informacją z innymi. Uzyskuje się w ten sposób efekt przenoszenia informacji o programie promocyjnym gabinetu między pacjentami. Jak wiadomo, informacja przekazywana przez innego pacjenta jest o wiele bardziej wiarygodna niż inne formy promocji.

Aby jednak pacjent włączył się do programu lojalnościowego, powinien go zauważyć i zostać nim zainteresowany. Oznacza to, że w gabinecie należy umieścić czytelne i – najlepiej powtórzone informacje o programie. Pacjent, przychodząc do gabinetu, koncentruje się przede wszystkim na swoich problemach. Dlatego trzeba stworzyć warunki, aby nie tylko zauważył promocję, ale także chciał się w nią włączyć. Oznacza to konieczność i celowość umieszczenia plakatu czy kasetonu
w takim miejscu w gabinecie (poczekalnia, recepcja), aby został on zauważony. Istotnym wzmocnieniem będzie przekazanie pacjentowi ulotek zarówno o programie, jak również warunkach uczestnictwa, w tym o nagrodach i gadżetach.

Równie ważną rzeczą jest delikatne i partnerskie informowanie pacjenta o istniejącym programie. Nawet jeśli są wyraźne plakaty oraz interesujące ulotki, część pacjentów może ich nie zauważyć. Każdy pacjent natomiast usłyszy informację przekazaną przez personel gabinetu w prowadzonej w rozmowie. Dlatego skuteczność działania programu lojalnościowego zależy także od aktywności całego personelu gabinetu. Działania promocyjne, prowadzone w gabinecie, mają na celu zwrócenie uwagi pacjenta na usługę lub pakiet usług. Różne formy zachęt mają nakłonić do zakupu, a ciekawy program lojalnościowy – skłonić do kolejnego odwiedzenia placówki.

PUBLIC RELATIONS

W ramach grupy instrumentów public relations mieszczą się działania związane z budowaniem relacji z otoczeniem, ze społecznością, z interesariuszami.

Są wśród nich następujące elementy:

• relacje z mediami,

• zarządzanie sytuacjami kryzysowymi,

• lobbing,

• public relations wewnętrzne,

• sponsoring.

Narzędzia z obszaru public relations są zaliczane do niskonakładowych i skutecznych. Przemawia to za celowością ich wykorzystywania przez gabinety stomatologiczne do działań promujących. Szczególnie przydatne są kontakty z mediami. Wymagają one przygotowania materiałów dla dziennikarzy oraz utrzymywania z nimi właściwych relacji. Artykuły redakcyjne, zamieszczane na łamach prasy, mają znacznie wyższą wiarygodność niż reklama. Klinika może wydelegować pracownika do kontaktów z mediami. Niemal w każdej redakcji gazety jest dziennikarz zajmujący się tematyką zdrowia. Jeśli otrzyma ciekawe materiały z danego gabinetu, kliniki, wówczas przygotuje artykuł na dany temat. Jeśli w klinice pracuje osoba, która potrafi i lubi pisać teksty, wówczas może regularnie (np. raz w miesiącu) przygotować artykuł na temat różnych usług stomatologicznych. Gabinet może także inicjować przeprowadzenie przez dziennikarza wywiadu z autorytetami w dziedzinie zdrowia. Media chętnie skorzystają z ciekawej podpowiedzi, bowiem są zainteresowane zwiększaniem nakładu, gdyż to z kolei przyciąga kolejnych reklamodawców. W szczególnych przypadkach (np. otwarcie nowej kliniki), można zwołać konferencję prasową, na której pojawią się zaproszeni przedstawiciele mediów.

W maju 2010 roku, w radio podano informację, że pani stomatolog, oglądając kandydatów na prezydenta RP, dokonała analizy ich uśmiechu i uzębienia. Podano konkretne nazwiska osób, które mają ładny uśmiech i odpowiednio dbają o zęby. Nie ulega wątpliwości, że ta informacja stała się bodźcem dla wielu osób, aby zająć się własnym uśmiechem.

Drugi instrument – zarządzanie sytuacjami kryzysowymi – pełni na rynku zdrowia nieco inną rolę. W większości przypadków zarządzanie sytuacjami kryzysowymi ma służyć ochronie marki i wizerunku w przypadku zagrożeń i kryzysów. Na rynku usług stomatologicznych można wywołać sytuację kryzysową, aby zwrócić uwagę pacjentów na określone problemy ze zdrowiem ich jamy ustnej. Są to zarówno działania planowane, jak również przypadkowe. Lobbing jest instrumentem przydatnym w staraniach o zmiany przepisów prawa na rynku usług stomatologicznych. Może to również dotyczyć starań o przyspieszenie wydania zarządzeń wykonawczych, dotyczących realizowania niektórych zapisów w ustawach.

Public relations wewnętrzne obejmuje całokształt działań związanych z tworzeniem odpowiedniej kultury pracy w gabinecie, klinice, motywowaniem pracowników oraz podnoszeniem ich kwalifikacji, w tym także w zakresie komunikacji z pacjentem. Personel gabinetu, kliniki, który pracuje w dobrej atmosferze, na zasadach współzależności, daje przykład właściwej realizacji zadań związanych z ochroną zdrowia. Właściciel może tak ustawić bodźce materialne oraz niematerialne, aby motywowały one personel medyczny do promowania pracy gabinetu.

Sponsoring może być wykorzystywany przez gabinety i kliniki do promowania usług stomatologicznych na zasadzie poszukania partnerów, którzy wezmą na siebie koszty takich działań. Gabinet lekarski jest zbyt małym podmiotem, aby sam mógł sponsorować innych. Natomiast jego właściciel może porozumieć się z innymi podmiotami, aby sponsorowały wybrane działania i usługi stomatologiczne. Może to być sponsoring finansowy (rabat od dostawcy na działania promujące walkę z próchnicą), rzeczowy (gabinet otrzymuje sprzęt od producenta) lub usługowy (sponsor opłaca doradcę, który prowadzi szkolenia dla pracowników).

Skuteczność instrumentów public relations może być wyższa, jeśli zostaną one włączone do całościowego, wykorzystującego także inne narzędzia, planu promocji gabinetu stomatologicznego.

PROMOCJA BEZPOŚREDNIA

Rozwój Internetu oraz telefonii komórkowej pozwala na wzrost możliwości bezpośredniego  kontaktowania się z pacjentem. Współcześnie są to najbardziej skuteczne narzędzia promocji. Pacjenci, zwłaszcza młodzi, chętniej reagują na informacje adresowane bezpośrednio do nich. Imienne przesyłki w formie listów, ulotek, zapraszające pacjenta do kontroli stanu uzębienia w gabinecie, klinice, przynoszą lepsze efekty. Można także zachęcić pacjenta do telefonowania pod podany numer infolinii. W niektórych przypadkach (dyskrecja), pacjenci chętnie skorzystają z takiej możliwości. Internet umożliwia także zdobywanie  wiedzy oraz podnoszenie kwalifikacji pracownikom gabinetów.

Skutecznym instrumentem promocji bezpośredniej są również wydarzenia  (eventy). Można zaprosić imiennie pacjentów na spotkanie ze stomatologiem w ramach białej soboty i pod hasłem „zdrowe zęby”.

W procesach poszukiwania skutecznych form promocji usług, pojawiło się wiele działań, które zyskały uznanie w różnych okolicznościach. Z uwagi na trudności w ich zakwalifikowaniu do wcześniejszych grup, wspomnimy tutaj o stosowanych działaniach. Jednym z takich sposobów jest marketing wirusowy. Bazuje on na tym, że ludzie funkcjonują w tzw. sieciach połączeń. Każda osoba przekazuje ważną wiadomość przeciętnie (a dokładnie 5,7) sześciu innym osobom, z którymi funkcjonuje w tzw. sieci powiązań informacyjnych. Przekazanie odpowiedniej informacji jednej osobie spowoduje, że – na zasadzie rozprzestrzeniania się wirusa – w krótkim czasie duża liczba osób otrzyma tę wiadomość. Cała sztuka polega w tym przypadku na takim sformułowaniu przekazu, że stanie się on informacją przekazywaną innym. Jeśli np. lekarz skutecznie wyleczy pacjentowi zapalenie dziąseł, a ów pacjent wyśle tę informację znajomym, którzy mają podobny kłopot, to szybko gabinet może zwiększyć liczbę pacjentów.

Obok treści i formy przekazu, ważna jest także osoba, która to czyni. Prowadząc badania odkryto, że w wielu środowiskach funkcjonują osoby, które są ekspertami w danej dziedzinie. Takie osoby są określane terminem „mawen” (z hebrajskiego). Jeśli np. w przedsiębiorstwie, które zatrudnia kilkaset osób, jeden z pracowników (np. krewna lekarza stomatologii) pełni rolę eksperta w sprawach dotyczących uśmiechu, to jest ona mawenem (posiada wiedzę o problemach, usługach, potrafi skontaktować z lekarzem, podać adres strony internetowej gabinetu itp.). Jeśli klinika wie, kto w danym środowisku jest mawenem, wówczas powinna dotrzeć do niego z informacją o planowanych przez siebie wydarzeniach. Wiedząc o tym, mawen będzie przekazywał tę pożyteczną informację innym osobom. Takie oraz podobne temu działania są określone jako promocja szeptana, fama oraz (z angielskiego) „buzz marketing”.

INNE TECHNIKI PROMOCYJNE

W praktyce można się również spotkać z marketingiem partyzanckim. Polega on na wykorzystywaniu pomysłów i miejsc w celach promocyjnych. Są to z reguły działania jednorazowe, określane zasadą „uderzaj i znikaj”. W otoczeniu można zobaczyć drzewo pomalowane na różowo na kilka dni przed wycięciem, zawieszenie alpinisty przebranego za bakterię na wieżowcu w centrum miasta, zawieszenie reklam na sieci tramwajowej, oświetlenie jakiegoś obiektu na jedną noc na niebiesko, zawieszenie samochodu nad jezdnią itp. Podobnie jak partyzanci, tak też tego typu działania, bazujące na pomysłach kreatywnych, pojawiają się niespodziewanie, realizują cel i znikają. Tego typu działania mogą być wykorzystywane przez kliniki lub sieci gabinetów stomatologicznych.

Ludzie od zawsze opowiadali sobie różne historie i lubią to czynić nadal. W nawiązaniu do tej reguły, niektóre marki opowiadają historie o sobie, pokazują filmy, w których marka jest głównym bohaterem. Jest to narzędzie, które może wykorzystać gabinet lub klinika. Niektóre gabinety wydały książkę o swej historii oraz działaniach. Wiadomo, że w takich opowieściach pojawia się retusz i koloryzowanie. W opowieści o marce gabinetu, można także zawrzeć informacje pokazujące jej ewolucję oraz promujące różne usługi świadczone w gabinecie a nawet opowieści o znanych lekarzach i ich osiągnięciach.

Skuteczne, w przekazywaniu informacji, jest wykorzystywanie osób, które są liderami opinii w danej grupie, są wzorem do naśladowania. Dotarcie do tych osób z informacją o usługach świadczonych w gabinecie, przyspieszy ich rozchodzenie się w danym środowisku. Jest to technika często stosowana na rynku usług medycznych, polegająca na docieraniu przede wszystkim do osób, którzy są liderami opinii.

Opisane zasady oraz sposoby promowania usług stomatologicznych pozwalają na zbudowanie własnego planu działań dla każdego gabinetu (kliniki). We współczesnym, przesyconym działaniami marketingowymi świecie, trudno funkcjonować bez promowania gabinetu oraz jego sukcesów i usług. Kluczem do sukcesu jest oryginalność oraz unikatowość działań promocyjnych. Odwołując się do obrazu łąki w maju można powiedzieć, że nie zobaczy się wielu roślin, jeśli wszystkie będą miały żółte kwiaty. Jednak łatwo dostrzec niebieskie, czerwone, białe, fioletowe itp. Obok strony merytorycznej, gabinety oraz kliniki stomatologiczne powinny dbać o zaplanowanie a następnie wprowadzanie w życie własnej, unikatowej strategii promocji.

..............................................................................................................................................................

Prof. dr hab. Henryk Mruk,
pracownik Katedry Handlu Międzynarodowego
Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu,
autor wielu publikacji,
m. in. Marketing gabinetów lekarskich
na rynku usług zdrowotnych,
Wolters Kluwer Polska, www.abc.com.pl